Algemeen

Cursusboek Films maken

Het filmboek voor iedere videofilmer. Het boek is gebaseerd op een videocursus die voor veel enthousiaste amateurs ooit het begin van hun professionele carrière heeft betekend! Sindsdien wordt het boek door het hele land bij cursussen en opleidingen gebruikt. Onder meer bij (culturele centra van) drie universiteiten, meerdere grafische lycea, een groot landelijk audiovisueel opleidingsinstituut en diverse videoclubs. Zie www.filmmaken.nl.

10-slagen-analyse

Amateur-filmers praten graag over hun grote liefde: films maken. Maar met elkaar een kritische en vruchtbare discussie aangaan over vorm en inhoud van eigen producties, wil nogal eens vastlopen op de grote betrokkenheid en hang-ups van de individuele makers. Toch is er bij iedereen behoefte aan doelgerichte en gestructureerde gesprekken over vorm en inhoud. Om de vicieuze cirkel te voorkomen of te doorbreken is de 10-slagen-analyse ontwikkeld door de Stichting Beeldende Amateurkunst SBA in Utrecht. De analyse behandelt de onderwerpen: 1. camera, 2. geluid, 3. lokatie, 4. cast, 5. licht, 6. tekstbehandeling, 7. montage, 8. regie, 9. scenario, 10. van idee naar concept. Deze analyse wordt door menige videoclub in Nederland gebruikt bij het beoordelen van films van leden. Het is aan te bevelen om deze praktische analyse ter hand te hebben, als je begint met het maken van een film. Je kunt er dan van overtuigd zijn, dat je geen enkel aspect over het hoofd ziet bij het maken van een geslaagde film. Kijk voor de inhoud van deze praktische analyse hier.

Video Montage Forum

Voor alle vragen op videogebied is dit een aan te raden forum. Kijk in het forum eerst of je vraag niet eerder is behandeld. Ook kan je meedoen aan videowedstrijden. Kijk dan onder Videoshow naar de 1 Minuut Videofilm wedstrijd.

Verhaal en storyboard

Een film is pas interessant voor een kijker als de film een goed verhaal heeft. Als het verhaal goed is kan de film zich wat technisch mindere onderdelen permitteren. Andersom niet. Een technisch volmaakte film met een slecht verhaal komt bij de kijker ook slecht over. Als films niet lopen en de maker moet uitleggen wat er wordt bedoeld is dat al een teken aan de wand en blijkt vaak terug te voeren op onvoldoende voorbereiding.

Maak eerst een kort verhaal (script) en toets of dat loopt. Maak vervolgens een storyboard bestaande uit schetsen van de filmscenes met opmerkingen over lokatie, cameraopstelling, uitgesproken teksten, etc. Bedenk dat elke scene het verhaal moet ondersteunen en niet afleiden. Dat kan allemaal heel eenvoudig. Voor mijn reclame- en 1-minuutfilms is dit niet meer dan 1-2 pagina's welke ik vaak nog diverse keren aanpas. Investeren in een dergelijke voorbereiding geeft de beste garantie op een goed lopende film.

Hoe krijg je een goed script. Dat is niet makkelijk te zeggen. Stel in ieder geval vast wat je met de film wilt bereiken, voor wie de film interessant moet zijn en verplaats je in de positie van de kijker. Zo heb je een andere kijker wanneer je een vakantiefilm voor thuisgebruik maakt dan wanneer je een (speel, documentaire of reclame) film maakt. En bedenk dat de kijker uiteindelijk beoordeelt of de film is geslaagd.

top pagina

top pagina

top pagina

Geluid

Muziek & Geluid

Met de juiste muziek en geluiden kan je het gewenste effect van een filmscene enorm versterken. Overdrijf daarbij niet, het is film en geen audio. Veel muziek en geluiden zijn gratis te dowloaden vanaf verschillende sites. Zoek eens met Google en kijk bij Links op deze site.

Professionele filmproducenten maken bij hun film passende muziek en geluiden. De hobbyfilmer heeft deze mogelijkheid niet. Met Smartsound kom je wel heel dicht in de buurt. Smartsound muziek en geluid is met het programma Sonicfire zodanig te bewerken dat deze precies past bij jou filmscenes. Zelfs professionele filmproducenten maken van Smartsound en Sonicfire gebruik. Kijk bij Tutorials en op de Smartsound site.

Videocamera's hebben een ingebouwde microfoon. Deze voldoet in de meeste gevallen. Als je camera een instelling heeft om windruis te onderdrukken, zet deze dan permanent aan. Voor studio / thuis opnames met een afstand van meer dan 1,5 meter tot de spreker(s), is een aparte (richt of dasspeld) microfoon wenselijk.

Achteraf tekst inspreken kan ook. Ik gebruik daarvoor o.a. de standaard Geluidsrecorder in Windows (START -> Alle programma's -> Bureau-accessoires -> Entertainment -> Geluidsrecorder) en een headset aangesloten op de PC.

Voor het zelf opnemen van geluiden zoals van vogels en treinen waarbij wat hogere eisen worden gesteld aan de geluidskwaliteit bestaan speciale draagbare geluidsrecorders met bijbehorende microfoons. Een bekende is bijvoorbeeld de Zoom H2.

top pagina

Montage

Bewerkingssoftware

De meest bekende software voor het monteren van video is die van Pinnacle en Adobe (zie voor hun websites Links). Voor beginners adviseer ik Pinnacle. Voor gevorderden is de suite van Adobe een goede keuze. Met bijvoorbeeld Adobe After Effects zijn onvoorstelbare effecten te realiseren.

Wees bij het filmen niet te zuinig met het maken van opnames. Bij bewerking heb je dan een ruime keus uit het materiaal. Ik gebruik slechts 30-50 % van het opgenomen materiaal.

Bij het monteren van de film kunnen scenes worden geselecteerd, ingekort, overgangen en effecten worden gemaakt en muziek worden toegevoegd. Dit afhankelijk van de smaak en de vaardigheden van de maker.

Hou als richtlijn voor de lengte van een scene gemiddelde scene 3-4 seconden aan. Dat is natuurlijk wel afhankelijk van het soort scene.

De bewerkingspakketten bieden een uitputtend aantal overgangen, de ene nog spectaculairder dan de ander. Beperk je tot één of twee verschillende types. Het gaat per slot van rekening om de inhoud van de film en veel verschillende overgangen leiden de aandacht af en maken de film onrustig.

Om meer kennis en vaardigheid op te doen beveel ik aan om naast de helpfunktie van het pakket de vele tutorials te raadplegen welke op internet zijn te vinden. Let ook eens goed op hoe professionals het doen bij documentaires en speelfilms op TV. Daar is veel van te leren. Tenslotte kan je je aansluiten bij een videoclub en daar kennis uitwisselen.

Chromakeyen

Bij het bewerken van je video kan met chromakeyen de achtergrond van een onderwerp worden verwijderd. Een goed contrast van het onderwerp met de achtergrond is een vereiste. Dat kan alleen als de achtergrond een egale kleur heeft. Voor de kleur wordt meestal groen of blauw genomen, omdat die het makkelijkst zijn weg te keyen. Elk egaal gekleurde en niet reflecterende wand, stuk stof, of iets dergelijks is geschikt. Een strak doek en schaduwvrije belichting is de kunst. Als belichting is een 3-puntsbelichting te prefereren. Het backlight geeft het te filmen object een aureool, vergroot het contrast met de achtergrond en belicht gedeeltelijk het doek. Zet de camera op manual (diafragma en scherpte) en stel in op het te filmen onderwerp. De achtergrond wordt dan vaag en is makkelijker weg te keyen. Let er daarnaast op dat het onderwerp minimaal 1,5 meter van het doek staat. Dat voorkomt te veel (afgetekende) schaduw. Kijk voor een videoinstructie bijvoorbeeld op Pinnacle

De praktijk is dat chromakeyen met een gemiddelde videocamera niet altijd goed gaat. De resolutie van de camera is vaak te gering om voldoende contrast met de achtergrond te krijgen. Dat is vooral het geval wanneer de randen van het te filmen object geen scherpe aftekening hebben zoals bij pluizig haar. Een camera met 3CCD of Full HD is dan ook veruit te prefereren.

Oud Pinnacle project weer capturen

De gecapturede bestanden verwijder ik naar verloop van tijd om ruimte op de harde schijf te krijgen. De projecten bewaar ik wel. Als je dan toch iets in je oude project wilt veranderen heb je, althans in Pinnacle, een probleem, nl. geen sync tussen opnieuw gecapturede film en project. Een nieuwe capture begint nooit op hetzelfde punt. De oplossing is als volgt:

Je moet precies framenauwkeurig bepalen hoeveel frames de nieuwe capture voor af achter loopt op de originele capture die je gebruikt hebt voor je montage. Hiertoe open je het oude project met het nieuwe capturebestand, zoek op de tijdlijn een geschikte plek (zoom daarbij op framenivo in) en kijk in de preview naar de teller, probeer zo uit te vinden hoeveel frames de montage verschoven is. Stel dat hierbij uitkomt dat het geheel 10 frames te vroeg begint dwz je nieuwe capture heeft 10 frames te weinig aan het begin dan de originele capture. Maak nu een nieuw project, zet op de tijdlijn mbv de titeleditor een zwarte clip van exact 10 frames op de tijdlijn en meteen daarachter het hele nieuwe capture bestand. Render deze tijdlijn nu naar DV-AVI. Verwijder daarna het originele capture bestand samen met de het scene-index bestand. Geef het gerenderde bestand de naam van het capture bestand, gebruik vervolgend dit gerenderde bestand als vervanging van het oude originele capturebestand in je projecten, je zult zien dat nu allles weer OK is. PS: indien het geheel 10 frames te laat begint moet je gewoon het capturebestand op de tijdlijn zetten en van de eerste scene 10 frames wegsnijden en dit dan zoals boven naar DV-AVI renderen.

top pagina

Versnelde opnames behoren zeker tot de meest fascinerende effecten, zelfs als ze veel tijd vragen om ze te maken, soms wellicht verschrikkelijk veel tijd. Veel processen worden pas na uren, of zelfs pas na dagen zichtbaar en zo lang moet de camera draaien. In een uitgebreid artikel op het VideoMontage forum wordt deze techniek uit de doeken gedaan. Kijk in dit forum ook voor andere technieken.

Animatiefilms

Animaties kunnen eenvoudig worden gemaakt door tussen de opnames het voorwerp een beetje te verplaatsten of te vervormen. Dit kan goed wanneer je camera een stop motion functie heeft. Dat is een functie waarbij telkens wanneer je de opnameknop indrukt er maar 5 of 6 frames worden opgenomen. De meeste camera's hebben deze functie echter niet, doch dan kan het met stop motion software zoals het gratis MonkeyJam. Je sluit de camera aan via firewire of WDM-driver. Met MonkeyJam kun je dan frames 'grabben'. Die worden opgeslagen als afbeelding en in een playlist geplaatst. Het resultaat kun je exporteren naar AVI of met videomontagesoftware verder bewerken.

Er zijn ook vele andere vormen van animatiefilms. Bijvoorbeeld de 2D animatiefilms met tekenfilmfiguurtjes. Dit kan al heel eenvoudig met zogenaamde draadfiguurtjes. Hiervoor kan het programma Pivot Stickfigure Animator gratis worden gedownload. Een andere mogelijkheid is het zelf maken van animated gif met het eveneens gratis te downloaden programma UnFREEz. Maak met een tekenprogramma plaatjes van je onderwerp in verschillende standen. Zet deze plaatjes in UnFREEz en save als animated gif. Om echte 2D cartoonfilms te maken is Toon Boom een wijdverbreid programma en geschikt voor zowel de hobbyist als de professional.

3D Animatiefilms zijn het meest fascinerend maar ook het moeilijkst. Het ontwerpen, bouwen en laten bewegen van modellen en objecten is zeer arbeidsintensief en vereist een flinke computercapaciteit. In 2007 heb ik een kort onderzoek en gebruikerstest gedaan naar welk programma voor mij het meest geschikt zou zijn. Bekende door professionele animators gebruikte programma's zijn 3DMAX en Lightwave maar deze zijn complex en relatief duur. Animation Master van Hash Corporation is aanmerkelijk goedkoper en heeft een grote biblitheek voorgeprogrammeerde modellen. Daarnaast is er het open source programma Blender dat gratis is te downloaden. De werkwijze van dit programma wijkt echter sterk af van de andere programma's en is niet makkelijk. Ik heb toen besloten Animation Master te gaan gebruiken, met als voordelen: gebruikersvriendelijkheid, een grote bibiotheek voorgeprogrammeerde modellen en een goede prijs / prestatie verhouding. In 2010 las ik veelbelovende recenties over een toen relatief nieuw 3D-programma Moviestorm. Dat programma werkt veel simpeler dan alle hiervoor genoemde programma's, heeft een omvangrijke modellen bibliotheek en leidt al snel tot fantastische resultaten. Het programma is goedkoop en heeft inmiddels een uitgebreide professionele en niet-professionele gebruikerskring. Iedereen kan nu 3D films maken, kijk maar eens naar de instructiefilm op hun website.

Kijk bij Tutorials om voorbeelden te zien van de toepassing van Animation Master en VUE Infinite.

Virtual reality

Naast Animation Master gebruik ik VUE Infinite voor het maken van virtual reality films. Met dit programma is elk landschap of stedelijke omgeving te maken. Werkelijk alles kan hier worden ingesteld zoals windsnelheid, kleur en intensiteit zonlicht, aantal en type wolkendekken, etc. etc. Ook dit programma heeft standaard een bibliotheek met objecten welke uitbreidbaar is en vereist een flinke computercapaciteit. Reken voor 1 seconde film al gauw op 1 tot 2 uur rendertijd. Zie als voorbeeld van toepassingen mijn films Aerobatics en de reclamefilm op de homepage en kijk voor meer toepassingen op de website van VUE Infinite (zie Links).

Kijk bij Tutorials om voorbeelden te zien van de toepassing van Animation Master en VUE Infinite.

top pagina